Opleiding en ontwikkeling voor zzp’ers

Brief aan Stichting van de Arbeid

19 maart 2014

De arbeidsmarkt verandert snel. De flexibilisering van de arbeidsmarkt vereist aanpassingen in het beleid. Inmiddels zijn er in Nederland meer dan 800.000 werkenden als zzp’er actief. Dit aantal neemt nog steeds toe. Investeren in ondernemersvaardigheden, kennis en vakbekwaamheid voor deze groeiende groep is van belang voor opleiding en ontwikkeling om actief te kunnen blijven participeren op de arbeidsmarkt.

OpleidingUit de ESF-E subsidie 2007-2013 aan het opleidings- en ontwikkelingsfonds voor zelfstandig ondernemers OOZZP blijkt dat zzp’ers bereid zijn te investeren in hun eigen opleiding. Zelfstandig ondernemers uit diverse sectoren hebben zelf meer dan € 600.000 bijgedragen aan hun opleiding en ontwikkeling als cofinanciering voor een ESF-bijdrage van ruim € 300.000.

De praktijk is dat groepen van zzp’ers zelf de verantwoordelijkheid nemen om te voorzien in hun opleiding –en specialisatie al dan niet vanuit hun netwerk. Zij dragen hiervoor grotendeels zelf de kosten (zowel out-of-the-pocket uitgaven als verleturen) en kunnen nauwelijks gebruik maken van ondersteunende maatregelen. Deze individuele bijdragen blijven grotendeels buiten het zicht van de sectoren, terwijl er maatschappelijk sprake is van vergaande flexibilisering (schatting 30%) binnen alle sectoren. Het is daarom van belang om deze groep niet over het hoofd te zien, maar goed in beeld te brengen.

In het Sociaal Akkoord is de positie van de zzp’er duidelijk gemaakt. Binnen de sectorplannen is de positie van zzp’ers minder duidelijk. Het is daarom noodzakelijk dat wordt onderzocht:

  • In hoeverre er in de sectorplannen aandacht is gegeven aan de toegankelijkheid van O&O-faciliteiten voor zzp’ers (informatie, participatie, financieel);
  • In hoeverre er significante beroepsgroepen zijn waar wèl scholingsbehoefte bestaat, maar waar géén stimulans is geformuleerd op basis van Sectorplan of O&O-fonds;
  • De behoeften van zzp’ers en van de arbeidsmarkt;
  • De bereidheid en noodzakelijkheid om te investeren in opleiding en ontwikkeling;
  • Hoe een link kan worden gelegd met de toekomst van de arbeidseconomie.

Op basis hier van kan worden geadviseerd:

  • Op welke wijze per sector en per beroepsgroep de scholingsbehoefte van zzp’ers effectief en efficiënt kan worden ondersteund (CAO, O&O, directe subsidiëring, bundeling van faciliteiten en initiatieven);
  • Hoe investeringen van zzp’ers als cofinanciering gebundeld kunnen worden;
  • Op welke wijze OOZZP optimaal kan bijdragen aan de duurzame inzetbaarheid van zzp’ers die op basis van de huidige sectorplannen (nog) niet worden gefaciliteerd.

Onderstaande organisaties dringen er bij de Stichting van de Arbeid op aan om budget beschikbaar te stellen om deze analyse te kunnen uitvoeren:

  • OOZZP
  • FNV Zelfstandigen
  • Platform Zelfstandige Ondernemers
  • ZZP Nederland
  • Amsterdam Economic Board
  • FNV Kiem
  • KIZO – ECHTZZP
  • Nederlandse Vereniging van Journalisten
  • Netwerk Zelfstandig Werkenden
  • Ontwikkelingsfonds Creatieve Industrie
  • Zelfstandig Ondernemend Nederland

 

Reactie op terugkoppeling Stichting van de Arbeid

21 mei 2014

Eind mei sluit de termijn waarop plannen voor het herstel van de economie kunnen worden ingediend bij het Actieteam Crisisbestrijding. Voor zelfstandig ondernemers bieden de sectorplannen niet of nauwelijks mogelijkheden. Wederom wordt een steeds grotere groep werkenden in Nederland genegeerd. Een groep die net als alle andere werkenden belasting betaalt en waaraan de economische crisis niet is voorbijgegaan.

De traditionele werknemers leggen, vaak zonder dat ze het zelf weten, geld opzij voor opleiding en ontwikkeling. Werkgevers zijn ook bereid te investeren. Het is daarom logisch dat bij de plannen uit het sociaal akkoord deze middelen worden betrokken. Werkgevers en werknemers stellen gezamenlijk sectorplannen op. En krijgen de helft van deze plannen door het Rijk gefinancierd. Om mensen die moeite hebben op de arbeidsmarkt te komen, of om zich te handhaven, een hand- je te helpen. En zo het economisch herstel te bevorderen.

Het Rijk investeert daarmee 600 miljoen euro in werknemers. Niet in werkenden. Werkenden zijn alle Nederlanders die arbeid verrichten. Werknemers zijn in dienst bij een werkgever. Zelfstandig ondernemers zijn dat niet. Die hebben niet ongemerkt gespaard, of een opdrachtgever die hun opleiding deels wil betalen. Logisch dus, dat zij niet mee mogen profiteren bij de sectorplannen, die immers voor de helft door werknemers en werkgevers worden gefinancierd.

Minder logisch, of eigenlijk totaal onlogisch is dat 800.000 zelfstandig ondernemers daarmee ook geen gebruik kunnen maken van de 600 miljoen die minister Asscher beschikbaar heeft gesteld. Immers, de economische crisis is niet aan zelfstandig ondernemers voorbij gegaan. Ook zij kunnen een steuntje in de rug gebruiken, investeren in hun toekomst en de economische ontwikkeling van Nederland.

Echter: ‘Er zijn geen mogelijkheden om in de Sectorplannen ruimte af te dwingen voor zzp’ers’, zegt de Stichting van de Arbeid, verantwoordelijk voor het stimuleren en coördineren van deze plannen.

Natuurlijk, niet alle maatregelen uit de sectorplannen zijn van toepassing op zelfstandig ondernemers. Maar in ieder geval willen zij ook overstappen naar een branche waar meer opdrachten te verkrijgen zijn, scholing volgen of een EVC traject doen. Een gezondheidscheck doen. Of een jongere begeleiden. De cruciale vraag is: Waarom krijgen werknemers in loondienst en werkgevers hierbij 50% van het Rijk vergoed en waarom vallen zelfstandig ondernemers buiten de boot?

De praktijk leert dat zelfstandig ondernemers ook zelf in hun toekomst investeren en op die manier de nodige cofinanciering voor hun rekening nemen. Het Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor Zelfstandig Ondernemers heeft ruim drie ton aan Europese subsidies kunnen verdelen onder zelfstandigen, die zelf meer dan een miljoen euro in hun opleiding en ontwikkeling financierden.

Het is nu tijd zelfstandig ondernemers serieus te nemen en als volwaardig mee te nemen in het rijksbeleid. Dat kan door het aanstellen van een rapporteur of ombudsman, die onder meer misstanden in wet- en regelgeving aan de orde stelt, schijnzelfstandigheid en uitbuiting van zelfstandigen op een positieve manier aanpakt en proactief adviseert over het verbeteren van de positie van zelfstandigen in het overheidsbeleid.

Dick Spel
Voorzitter OOZZP

Onderzoekspartners van KIZO

Vertegenwoordigende partners

ZZP Servicedesk

MKB Servicedesk

European Forum of Independent Professionals

FNV Zelfstandigen