ZZP Pensioen

Pensioen kent drie trappen, namelijk de AOW (1e pijler), vervolgens de pensioenopbouw via de werkgever (2e pijler) en daarna de eigen individuele aanvulling (3e pijler). De mogelijkheden om pensioen op te bouwen voor de zzp’er zijn beperkt tot de derde pijler met uitzondering van de DGA-zzp die werknemer is van zijn eigen BV en hier iets ruimere mogelijkheden in kent. Het ontbreken van een duidelijke 2e pijler voor zzp’ers om mee te gaan in collectieve vorm van zzp pensioen opbouw met al haar schaalvoordelen is al jaren een discussie. Wat blijvend opvalt is dat er geen collectieve voorzieningen zijn voor zzp’ers.

PPI en API

BeFrank kennispartner van KIZO heeft al vroeg gezien dat er met een paar kleine wettelijke aanpassingen ruimte was voor een collectieve instelling waar zzp pensioen in geregeld kan worden als ware de zzp’er werknemer van zijn eigen onderneming in de tweede pijler. Zij waren de eerste organisatie met een Premie Pensioen Instelling (PPI) in Nederland. Politiek gezien is een PPI nog steeds niet opengesteld voor zzp’ers. Naar bekend hebben in navolging op BeFrank vele anderen een PPI opgericht, daarmee is de werking van de instelling bewezen. Maar nog steeds niet voor de zzp’er als collectief toegankelijk, een discussie die al vier jaar voortduurt na uitkomst van het SER advies over de zzp’ers in 2009.

In 2012 is de API  of te wel de algemene pensioeninstelling ter sprake gebracht, de vormgeving hiervan staat echter nog volop ter discussie. In ogen van KIZO niet meer dan een vehicel om de pensioenproblematiek in Nederland en de druk van Europa verder bij de horens te pakken. Ook binnen de API is het heel goed mogelijk een 2e pijler pensioen in te richten voor de zzp’er. Het openstellen van een PPI of een API voor zzp’ers, laat lang op zich wachten. Vanuit de gezamenlijke zzp organisaties worden er nu besprekingen gevoerd om dit toch voor elkaar te krijgen.

Pensioenbewustzijn in Nederland
In 2011 heeft KIZO samen met de Erasmus Universiteit onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van de zzp’er. Toen bleek al dat pensioen als veel te complex wordt ervaren en dat de financiële markten hier een taak hebben. Onderzoek van de AFM laat bovendien zien dat in Nederland 69 procent van de mensen niets weet over hun pensioen. De investeringsbereidheid in pensioenproducten zal heel laag zijn als hier een complexe onzekerheid overheen ligt.

 

Onderzoek SZW januari 2013

In recent verschenen onderzoek uitgevoerd door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, in samenwerking met het Ministerie van Financiën en het Ministerie van Economische Zaken komen de volgende cijfers tevoorschijn:

De groep nog niet gepensioneerde zzp’ers die meer dan 15 uur per week aan zijn onderneming besteedt omvat circa 400.000 mensen.

Binnen deze groep is – op basis van de gegevens van 2009 en 2010 – de volgende onderverdeling te maken:
o Circa 70.000 (2009), respectievelijk 100.000 mensen (2010) ontvangen na pensionering minder dan 50% van hun huidige bruto jaarinkomen.

Dit is 17% (2009), dan wel 25% (2010) van de bovengenoemde groep zzp’ers. Binnen deze groep bouwt 55.000 (2009), respectievelijk 65.000 (2010) geen pensioen op en 15.000 (2009) en 35.000 (2010) wel.

o Circa 95.000 (2009), respectievelijk 105.000 mensen (2010) ontvangen na pensionering tussen de 50% en 70% van hun bruto jaarinkomen. Dit is 24% (2009) en 26% (2010) van bovengenoemde groep zzp’ers. Hiervan bouwt 45.000 (2009), respectievelijk 60.000 (2010) geen pensioen op. Voor hen vervangt vooral de AOW hun huidige inkomensniveau. De overige 50.000 (2009), respectievelijk 45.000 (2010) bouwt wel pensioen op.

o Circa 235.000 (2009), respectievelijk 195.000 (2010) zzp’ers ontvangen na pensionering tenminste 70% van hun huidige bruto jaarinkomen. Dit is dus 59% (2009), respectievelijk 49% (2010). Van de 90.000 (2009), respectievelijk 75.000 (2010) zzp’ers die geen pensioen opbouwt is de AOW de belangrijkste inkomensvervanger. De overige 145.000 (2009), respectievelijk 120.000 (2010) zzp’ers bouwen wel pensioen op.

Misschien is het vanuit het KIZO perspectief goed te melden dat ondanks het feit dat het representatieve doelgroep betreft voor een steekproef, het in de ogen van KIZO zeker niet de gehele waarheid is voor het pensioen van de zzp’er. Het is goed dat er een discussie is, maar goed zicht op pensioen zal veel meer uit moeten gaan vanuit de life cycle gedachte van het leven van de zzp’er die net als ieder ander mens beweegt van werkende scholier, student, huisman/vrouw, werknemer, zzp’er, MKB ondernemer of een combinatie hiervan. 

De hybride zzp’er met minder dan 15 uur zzp-schap is vergeten
KIZO merkt op dat de hybride zzp’er, iets wat we binnen KIZO ook zien bij Tax Policy, bewust achterwege wordt gelaten in het recente onderzoek van SZW. Hiermee wordt er nog in onvoldoende mate dekking gegeven aan de definitie van de zzp’er die KIZO stelt.

Framing in het kader van solidariteit en verplichtstelling
Op basis van de definitie-zzp die KIZO stelt, zou er voor al haar diversiteit een beschermende werking moeten zijn, een zogenaamde minimumvoet bespreekbaar moeten zijn die de AOW overstijgt voor groepen. Hierbij zou er per groep een bepaling moeten komen of pensioen wel of niet verplicht kan worden opgebouwd.

Meer informatie
KIZO – prof.dr.Victor van Kommer – adviseert als deskundige de werkgroep die door SZW is ingesteld over de zzp problematiek.
Robbert Brantz – voert de regie op het onderzoek en verdere inhoudsvorming op dit dossier namens KIZO.

Meer info?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Onderzoekspartners van KIZO

Vertegenwoordigende partners

ZZP Servicedesk

MKB Servicedesk

European Forum of Independent Professionals

FNV Zelfstandigen